
خانواده استرپتوکوکاسه
آزمایشات مورد نیاز شامل: بررسی انواع همولیز
آزمایش پیرونیدونیل نفتیل آمید (PYR)
حساسیت به باسیتراسین و اپتوچین، حلالیت در صفرا، هیدرولیز اسکولین
رشد در حضور NaCl ۶/۵% ، هیدرولیز هیپورات و آزمایش CAMP
خانواده استرپتوکوکاسه دارای ۹ جنس میباشند که شامل: آئروکوکوس، آلیوکوکوس، انتروکوکوس، ژملا، گلوبی کاتلا، لاکتوکوکوس، لوکونوستوک، پدیوکوکوس و استرپتوکوکوس میشود. در این فصل جنسهای شایعتر توضیح داده میشوند. استرپتوکوکوسها کاتالاز منفی، گرم مثبت، کوکسی شکل تا کوکوباسیل هستند و به صورت دوتایی و زنجیرهای مشاهده میشوند. شکل کلنی و همولیز آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند برای تشخیص اولیه آنها بسیار مفید است. همولیز به سه نوع آلفا، بتا یا گاما مشاهده میشود.
انواع همولیز روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند
انواع همولیز روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند، برای تشخیص اولیه گونههای استرپتوکوک بسیار مفید است. همولیز به سه نوع آلفا، بتا یا گاما (بدون همولیز) با استفاده از نور منتقل شده (Transmitted light) مشاهده میشود.
گونههای استرپتوکوک بتا همو-لیتیک (گروه A لانسفید)
گونههای استرپتوکوکوس بتا همو-لیتیک (گروه A لانسفید)، روی آگـار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند مشاهده شده با نور منتقل شده (Transmitted light). استرپتوکوکوس پیوژنس (S.pyogenes).
گونههای استرپتوکوکوس آگـالاکتیـه (گروه B لانسفید)
گونههای استرپتوکوکوس آگـالاکتیـه (گروه B لانسفید)، روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند مشاهده با نور منتقل شده، همولیز ضعیف و باریک.
استرپتوکوکوس آگـالاکتیـه (S.agalactiae) (گروه B لانسفید)
استرپتوکوکوس آگـالاکتیـه (S.agalactiae) (گروه B لانسفید) روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند مشاهده با استفاده از نور منتشر (incident)، بدون همولیز واضح
مقــایسـه همـولیـز بتــا در استرپتوکوکهای گروه A و B
مقــایسـه همـولیـز بتــا در استرپتوکوکهای گروه A و B همولیز بتا در گروه A بزرگتر و وسیعتر از گروه B میباشد. (نیمه بالای پلیت)
گونهی بتا همولیتیک استرپتوکوکها (گروه C لانسفید)
گونهی بتا همولیتیک استرپتوکوکها (گروه C لانسفید) روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند مشاهده با نور منتقل شده.
سویههـای بتـا همولیتیک از گروه استرپتوکوکوکهای آنجینوسوس (گروه F لانسفید)
سویههـای بتـا همولیتیک از گروه استرپتوکوکوکهای آنجینوسوس (گروه F لانسفید) روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند مشاهده با نور منتقل شده. کلنیهای تشکیل شده بسیار کوچک با همولیز بتا به آنها (minute) نیز میگویند اما به دلیل اندازه و رشد کند آنها و حذف کامل گلبولهای قرمز تشخیص آنها مشکل میشود.
گونهای از استرپتوکوکوسهای بتا همولیتیک، (گروه F لانسفید)
گونهای از استرپتوکوکوسهای بتا همولیتیک، (گروه F لانسفید) روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند مشاهده با نور منتقل شده.
گونهی بتا همولیتیک استرپتوکوکها (گروه B لانسفید)
گونهی بتا همولیتیک استرپتوکوکها (گروه B لانسفید) روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند مشاهده با نور منتقل شده. همولیز بتا ایجاد شده در مقابل همولیز استرپتوکوکوس پیوژنس باریکتر و ظریفتر میباشد.
گاما استرپتو کوک (گروه D لانسفیـد) انتروکوکوس فکالیس (E.faecalis)
گاما استرپتو کوک (گروه D لانسفیـد) انتروکوکوس فکالیس (E.faecalis) همولیز آلفا خفیف بعد از ۴۸ ساعت ایجاد میشود.
استرپتوکوکوس بویس (S.bovis) (گروه D لانسفید)
استرپتوکوکوس بویس (S.bovis) (گروه D لانسفید)، شباهت زیادی به بعضی از گونههای انتروکوک دارند.
گونههای استرپتوکوک آلفا همولیتیک روی آگار خوندار ٪۵ تهیه شده از خون گوسفند
گونههای استرپتوکوک آلفا همولیتیک روی آگار خوندار ٪۵ تهیه شده از خون گوسفند، استرپتوکوکهای گروه ویریدانس شامل گونههای استرپتوکوکوس موتانس، میتیس و سالیواریوس که آلفا همولیتیک هستند.
گاما استرپتوکوک، انتروکوکوس فکالیس بعد از ۲۴ ساعت بدون همولیز
گاما استرپتوکوک، انتروکوکوس فکالیس بعد از ۲۴ ساعت بدون همولیز، گونههای انتروکوک معمولاً بعد از ۲۴ ساعت بدون همولیز هستند اما در طول یکهفته ممکن است آلفا همولیز شوند.
گونهای از استرپتوکوک در رنگآمیزی گرم از محیط کشت مایع
گونهای از استرپتوکوک در رنگآمیزی گرم از محیط کشت مایع (بزرگ نمایی ۱۲۵۰ برابر) استرپتوکوکها فلور نرمال دستگاه تنفسی فوقانی و دستگاه گوارش میباشند. رنگآمیزی گرم از نمونههای ارسالی از این دو قسمت کمک موثری در شناسایی عفونتهای ناشی ازپاتوژنهایی نظیر استرپتو کوکوس پنومونیه و پیوژنس نمیکند.
رنگآمیزی گرم از استرپتوکوکوس پنومونیه در اسمیر خلط بیمار مبتلا به پنومونی
رنگآمیزی گرم از استرپتوکوکوس پنومونیه در اسمیر خلط بیمار مبتلا به پنومونی (بزرگ نمایی ۱۲۵۰ برابر).
رنگآمیزی گرم از ترشحات واژن سلولهای اپی تلیال و کوکسیهای گرم مثبت بهصورت جفت شبیه به گونههای استرپتوکـوکوس
رنگآمیزی گرم از ترشحات واژن سلولهای اپی تلیال و کوکسیهای گرم مثبت بهصورت جفت شبیه به گونههای استرپتوکـوکوس (بزرگنمایی ۱۲۵۰ برابر). گروه B از استرپتوکوکها مانند استرپتوکوکوس آگالاکتیه میتواند در دستگاه تناسلی زنان کلونیزه شود. در نوزادان تازه متولد شده میتوان کلونیزه شده یا عفونت بعد از تولد ایجاد کند مانند مننژیت، سپتی سمی.
رنگآمیزی گـرم از استرپـتوکوکهای ویریدانس جدا شده از محیطکشت مایع خون
رنگآمیزی گـرم از استرپـتوکوکهای ویریدانس جدا شده از محیطکشت مایع خون (بزرگنمایی ۱۲۵۰ برابر).
رنگآمیزی گرم از استرپتوکوکوس پنومونیه همراه با لوکوسیتهای چند هستهای در اسمیر خلط گرفته شده از بیمار مبتلا به پنومونیه
رنگآمیزی گرم از استرپتوکوکوس پنومونیه همراه با لوکوسیتهای چند هستهای در اسمیر خلط گرفته شده از بیمار مبتلا به پنومونیه (بزرگ نمایی ۱۲۵۰ برابر). کپسول پلیساکاریدی مانند هالهای اطراف باکتری نمایان است.
کلنیهای موکوئیدی، مدور با حاشیه صاف از استرپتوکوکوس پنومونیه رشد کرده بر روی آگار خوندار ۵% تهیه شده از خون گوسفند
کلنیهای موکوئیدی، مدور با حاشیه صاف از استرپتوکوکوس پنومونیه رشد کرده بر روی آگار خوندار ۵% تهیه شده از خون گوسفند.
کلنیهای غیر موکوئیدی، مدور با حاشیه صاف از استرپتوکوکوس پنومونیه بر روی آگار خوندار ۵% تهیه شده از خون گوسفند
کلنیهای غیر موکوئیدی، مدور با حاشیه صاف از استرپتوکوکوس پنومونیه بر روی آگار خوندار ۵% تهیه شده از خون گوسفند.
کلنـیهای آلفا همولیتیـک از استرپتوکوکوس پنومونیه
کلنـیهای آلفا همولیتیـک از استرپتوکوکوس پنومونیه روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند (سویههای کپسول دار و بیماریزا)
فلور دستگاه تنفس فوقانی مخلوط با گونههای استرپتو کوک
فلور دستگاه تنفس فوقانی مخلوط با گونههای استرپتو کوک روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند، وجود کلنیهای بتا همولیتیک حاکی از عفونت با استرپتوکوکوس پیوژنز دارد.
فلور دستگاه تنفس فوقانی مخلوط با گونههای استرپتو کوک آلفا همولیتیک و گاما همولیتیک
فلور دستگاه تنفس فوقانی مخلوط با گونههای استرپتو کوک آلفا همولیتیک و گاما همولیتیک روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند، به طور شایع در فلور دهان وجود دارند.
فلور دستگاه تنفس فوقانی مخلوط با استرپتو کوکوسهای بتا همولیتیک
فلور دستگاه تنفس فوقانی مخلوط با استرپتو کوکوسهای بتا همولیتیک روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند (استرپتوکوکوس پیوژنز).
کشـت خـالص از استـرپـتـو کوکوسهای بتا همولیتیک
کـشـت خـالص از استـرپـتـو کوکوسهای بتا همولیتیک روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند (استرپتو کوکوس پیوژنز).
کلنـیهـای بتـا همـولیتیـک از استرپتوکوکوس پنومونیه
کلنـیهـای بتـا همـولیتیـک از استرپتوکوکوس پنومونیه روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند، این سویه از باکتری تحت شرایط بیهوازی رشد کرده است.
آزمایش پیرونیدونیل نفتیل آمید (PYR)
آزمایش پیرونیدونیل نفتیل آمید (PYR)، آنزیم آمینو پپتیداز سوبسترای PYR (ال پیرولیدونیل بتا نفتیل آمید) را تجزیه میکند. آزمایش ۱۰ دقیقهای برای تشخیص استرپتوکوکوسهای گروه A (بتا همولیتیک)، آئروکوکوس و ژملا (آلفا همولیتیک یا غیر همولیتیک) است. مثبت بودن تست با ایجاد رنگ قرمز (دیسک سمت راست) مشخص میشود.
آزمایش حساسیت به باسیتراسین
آزمایش حساسیت به باسیتراسین، این آزمایش برای تکمیل تست PYR و تشخیص استرپتوکوکوسهای بتا همولیتیک گروه A (استرپتو کوکوس پیوژنز) به کار می رود. دیسک %۴ واحدی باسیتراسین روی میکروارگانیسم کشت یافته روی آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند قرار داده میشود. ایجاد هاله عدم رشد پس از انکوباسیون ۲۴ ساعته در دمای ۳۵ درجه سانتیگراد نشانهی مثبت بودن آزمایش است.
آزمایش CAMP برای تشخیص استرپتوکوکوسهای گروه B
این آزمایش برای تشخیص استرپتوکوکوسهای گروه B انجام میشود. هنگامی که استافیلوکوکوس اورئوس تولید همولیز بتا میکند، موجب تقویت همولیز بتا توسط استرپتوکوکوسهای گروه B میشود که به شکل پیکان در دو طرف استافیلوکوکوس اورئوس (از بالا به پایین سطح آگار به صورت خطی کشت داده شده) ظاهر میشود. استرپتو کوکوسهای گروه B پروتئین مقاوم به حرارت قابل انتشار (CAMP) تولید میکنند که همولیز بتا استافیلوکوکوس اورئوس را افزایش میدهد. (کشت استرپتوکوکوس گروه B با کشت استافیلوکوکوس اورئوس تماس نمییابد.)
آزمایش CAMP
استافیلـوکوکـوس اورئوس از بالا به پایین سطح آگار به صورت خطی کشت داده شده در سمت چپ تصویر (بالا) استرپتوکوکوس آگالاکتیه (گروه B) کشت داده شده که حاکی از مثبت بودن آزمایش دارد و سمت راست تصویر (پایین) استرپتوکوکوس پیوژنز (گروه A) کشت داده شده که نشاندهنده منفی بودن آزمایش است.
آزمـایش حسـاسیت به تری متوپریم سولفـا متوکسازول
استرپتوکوکوسهای بتا همولیتیک گروه A و B به این آنتیبیوتیک مقاومند، در حالی که گروه C و G به این آنتیبیوتیک حساس میباشند. وقتی این آنتیبیوتیک در کنار دیسک باسیتراسین %۴ واحدی قرار گیرد؛ در صورتی که باکتری به باسیتراسین حساس باشد نشاندهنده گروه A استرپتوکوکوسها میباشد.
آزمایش حساسیت به اپتوشین
رشد استرپتوکوکوس پنومونیه در حضور دیسک کاغذی حاوی اپتوشین (اتیل هیدرو کوپرین هیدروکلراید) در سطح آگار خون دار %۵ تهیه شده از خون گوسفند متوقف میشود، هاله عدم رشد با قطر بیش از ۱۴ میلیمتر نشان دهندهی این باکتری است. رشد استرپتو کوکوسهای ویریدانس در مقابل اپتو شین متوقف نمیشود. در صورت ایجاد هالهی عدم رشد با قطر کمتر از ۱۴ میلیمتر، انجام تست تکمیلی حلالیت در صفرا لازم است.
آزمایش هیدرولیز هیپورات
استرپتوکوکوسهای گروه B و بعضی از انتروکوکوسها میتوانند هیپورات سدیم را تجزیه نمایند و گلایسین و بنزوات سدیم تولید کنند. چند قطره از آب دیونیزه شده به لولههای محتوی هیپورات اضافه شده، سپس سوسپانسیون غلیظی ازکشت ۲۴ ساعته استرپتوکوکوس آگالاکتیه (ATCC® 12386) لوله سمت چپ و استرپتوکوکوس پیوژنژ (ATCC® 19615) لوله سمت راست تهیه کرده و به لولهها اضافه کرده و مدت ۲ساعت در دمای ۳۵ درجه سانتیگراد انکوبه میشوند. سپس دو قطره معرف نین هیدرین به لولهها اضافه میشود. نین هیدرین گلایسین را دآمینه کرده و باعث تولید رنگ بنفش طی ۱۰دقیقه میشود که نشاندهنده مثبت بودن آزمایش است (لوله سمت چپ).
آزمایش حساسیت به صفرا
کلنی استرپتوکوکوس پنومونیه در مدت ۳۰ دقیقه در دمای ۳۵ درجه سانتیگراد در حضور دزو کسی کولات سدیم %۲ لیز میشود. برای انجام این آزمایش قطرهای از معرف فوق را به طور مستقیم روی کلنی ریخته که موجب حل شدن کلنی استرپتوکوکوس پنومونیه میشود (پلیت سمت راست). در پلیت سمت چپ استرپتوکوکوسهایی که به صفرا مقاوم هستند کشت یافتهاند. کلنی این باکتریها در صفرا حل نمیشود.
محیط شیب دار صفرا و اسکولین و محیط مایع حاوی %6/5 NaCl
A.استرپتوکوکوس بویس و انتروکوکوس میتوانند در حضور %۴۰ صفرا رشد کنند و اسکولین را به اسکولیتین هیدرولیز نمایند. اسکولین با سیترات فریک موجود در محیط کشت کمپلکس سیاه رنگی ایجاد مینماید. در صورت منفی بودن آزمایش، رنگ محیط کشت تغییر نمیکند و در صورت مثبت بودن، رنگ محیط کشت سیاه میشود (لوله سمت چپ).
B. رشد در محیط مایع حاوی نمک با غلظت %۶/۵ موجب کدورت و تغییر رنگ معرف از صورتی به زرد پس از انکوباسیون ۲۴ ساعته میشود (لوله آزمایش سمت راست). این واکنش مانند تست PYR برای تشخیص گونههای انتروکوکوس به کار میرود. استرپتوکوکوسهای غیر انتروکوکوسی گروه D (استرپتوکوکوس بویس) قادر به رشد در حضور NaCl ۶/۵% نمیباشد.